Evden ek gelir: Bildiğini öğreterek kazanmak

Herkesin başkalarının öğrenmek isteyeceği bir bilgisi vardır. Yıllardır yaptığın pastaların sırrı, muhasebe büro deneyimin, dikiş makinesindeki becerin, öğrencilere matematik anlatma yeteneğin ya da kendi kendine öğrendiğin bir yazılım… Bu bilgiyi düzenli bir eğitime dönüştürmek, evden yapılabilecek bir ek gelir kaynağı olabilir. Ama bu yolun nasıl işlediğini, ne kadar emek istediğini ve gerçekçi beklentilerin neler olduğunu bilmek gerekir.

Bu yazıda bildiğini öğreterek ek gelir elde etmek isteyenler için adım adım bir yol haritası çiziyoruz. Sana bir kazanç rakamı vaat etmiyoruz; çünkü dürüst cevap, bunun senin eğitimine, alanına ve emeğine bağlı olduğudur.

Önce envanter: ne biliyorsun?

Çoğu insan bildiklerini küçümser. “Bunu herkes bilir” dediğin şey, o konuya yeni başlayan biri için çok değerli olabilir. Bir kâğıt al ve şu dört başlık altında bildiklerini yaz:

• İşinden gelen bilgi: Yıllardır yaptığın işte, yeni başlayanların en çok zorlandığı konular nelerdi?
• El becerin: Mutfakta, atölyede, dikiş makinesinde ya da bahçede iyi yaptığın işler neler?
• Hobilerin: Yıllardır uğraştığın ve çevrendekilerin sana danıştığı konular neler?
• Öğretme deneyimin: Daha önce birine bir şey öğrettin mi? Hangi konuyu anlatırken insanlar “şimdi anladım” dedi?

Listedeki her madde bir eğitim fikri olabilir. Sonraki adım, hangisinin gerçekten öğretilebilir ve öğrenilmek istenen bir konu olduğunu anlamaktır.

Hangi bilgiler eğitime dönüşebilir? Birkaç fikir

İlham vermesi için, evden hazırlanabilecek eğitimlere birkaç örnek:

• Mutfaktan: Ev pastacılığı, ekşi maya ekmek, yöresel yemekler, kurabiye süsleme. İlgili alanlar: pastacılık, ekmek ve fırıncılık.
• Dikiş ve el işinden: Temel dikiş, kalıp çıkarma, makine nakışı, örgü. İlgili alanlar: dikiş ve terzilik, örgü ve dokuma.
• Büro deneyiminden: Ön muhasebe kayıtları, bordro hazırlığı, Excel ile raporlama. İlgili alanlar: ön muhasebe, Excel.
• Öğretmenlikten: Okul derslerinde zorlanılan konular, sınav hazırlığı, okuma alışkanlığı. İlgili alanlar: matematik, Türkçe ve edebiyat.
• Hobilerden: Fotoğrafçılık, enstrüman çalma, el sanatları. İlgili alanlar: fotoğrafçılık, müzik ve enstrüman.

Bu fikirlerin ortak noktası, evde hazırlanabilmeleri ve öğrencinin de evde uygulayabilmesidir.

Bu bilgi öğretilebilir mi?

Bir konunun iyi bir eğitime dönüşüp dönüşmeyeceğini anlamak için kendine şu soruları sor:

1. Net bir sonucu var mı? “Bu eğitimi bitiren kişi … yapabilecek” cümlesini tamamlayabiliyor musun?
2. Adımlara bölünebilir mi? Bilgini sırayla öğretilebilecek parçalara ayırabiliyor musun?
3. Kimin için olduğunu biliyor musun? Bu eğitimi kim, neden satın alır? Ona ne kazandırır?
4. Gösterilebilir mi? Videoyla ya da yazıyla anlatılabilecek bir konu mu?

Dört soruya da “evet” diyebiliyorsan elinde iyi bir eğitim fikri var demektir. Katalogda o alanda henüz eğitim olup olmadığına eğitim kataloğundan bakabilirsin; boş bir alan, ilk eğitimi açan olman için bir fırsattır.

Evde eğitim üretmek: neye ihtiyacın var?

Evde eğitim hazırlamak için profesyonel bir stüdyoya gerek yok. Başlangıç için:

• Bir telefon: Yeni sayılabilecek bir telefon, eğitim videosu için yeterli görüntü kalitesi sunar.
• Bir tripod ya da telefon tutucu: Sabit görüntü, izlenebilir bir eğitimin temelidir.
• Bir yaka mikrofonu: Ses, görüntüden daha önemlidir; uygun fiyatlı bir yaka mikrofonu büyük fark yaratır.
• Doğru ışık: Gün ışığı alan bir pencerenin karşısı genellikle yeterlidir.
• Sessiz bir köşe: Halı, perde ya da kitaplık bulunan bir oda yankıyı azaltır.

Mutfakta pasta anlatacaksan tezgâhının üstünü, dikiş anlatacaksan makinenin çevresini, ekran başında anlatacaksan masaüstünü düzenlemen yeterli. Çekim, ses ve ışık ayrıntılarını ilk online eğitim rehberimizde adım adım anlattık.

Zamanı nasıl ayıracaksın?

Ek gelir arayan biri genellikle zaten bir işte çalışıyor ya da evde başka sorumluluklar taşıyordur. Bu yüzden eğitim hazırlamayı küçük parçalara bölmek önemlidir:

• 1. hafta: Konuyu seç, sonucu tanımla, müfredatı kâğıda dök.
• 2. hafta: Ders notlarını madde madde hazırla, gerekli malzemeyi topla.
• 3–4. hafta: Her çekim gününde birkaç ders çek. Bir günde bütün eğitimi bitirmeye çalışma.
• 5. hafta: Kurguyu yap, dökümanları hazırla, eğitim sayfasını doldur.
• 6. hafta: Her dersi bir kez daha izle, eksikleri tamamla ve onaya gönder.

Bu takvim yalnızca bir örnek; kendi temposuna göre kısaltabilir ya da uzatabilirsin. Önemli olan her hafta küçük bir adım atmaktır.

Gelir nasıl oluşur?

Hocayla’da eğitimini bir öğrenci satın aldığında; fiyatın içindeki KDV, kartla ödemelerde ödeme kuruluşu komisyonu ve platform payı düşüldükten sonra kalan tutar senin hakedişin olur. Havale/EFT ile yapılan satışlarda ödeme kuruluşu komisyonu kesilmez. Fiyatı sen belirlersin; fiyat girerken eline geçecek tutarı panel önceden gösterir. Hakedişler, satış bedeli Hocayla’nın hesabına geçtikten sonra belirli bir süre içinde banka hesabına ödenir.

Uygulamalı bir alanda eğitim veriyorsan, eğitiminde kullandığın malzemeler için bir set önererek materyal ortaklığından da komisyon alabilirsin. Oranlar, örnek hesaplar ve ödeme takvimi eğitmen kazanç rehberinde ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Unutma ki kazancın yalnızca satıştan değil, öğrencinin memnuniyetinden de beslenir. Sorulara zamanında cevap veren, eğitimine zamanla yeni dersler ve dökümanlar ekleyen eğitmenlerin eğitimleri, öğrenciler için daha değerli hâle gelir. Değerlendirmelere eğitmen panelinden yanıt verebilir, öğrencilerin geri bildirimlerinden yola çıkarak eğitimini geliştirebilirsin.

Vergi ve belge: bilmen gerekenler

Ek gelir elde ederken vergi konusu akla gelen ilk sorulardan biridir:

• Eğitimi satın alan öğrencinin faturasını Hocayla düzenler; senin öğrenciye belge düzenlemen gerekmez.
• Vergi mükellefi değilsen hakediş ödemen için fatura kesmen gerekmez; ödemenin belgesini (gider pusulası) Hocayla düzenler. Mevzuat gereği stopaj doğuyorsa Hocayla hesaplar, hakedişinden düşer ve senin adına beyan eder.
• Vergi mükellefiysen hakedişin için kendi faturanı ya da serbest meslek makbuzunu düzenlersin.
• Faaliyetin süreklilik kazanırsa mükellefiyet açtırma yükümlülüğü doğabilir. Bu konuda kendi durumun için bir mali müşavire danışmanı öneririz.

Gerçekçi beklentiler

Bildiğini öğreterek kazanç elde etmek mümkündür, ama bir gecede olmaz. Dürüst olmak gerekirse:

• İlk satışın gelmesi zaman alabilir. Eğitimin kalitesi, açıklamanın netliği ve önizleme derslerin bu süreyi etkiler.
• Her eğitim aynı ilgiyi görmez. Bazı konular daha çok aranır, bazıları daha dar bir kitleye hitap eder.
• Kazanç, eğitimini güncel tutmaya ve öğrenci sorularını yanıtlamaya ayırdığın emekle birlikte büyür.
• İlk eğitim bir öğrenme sürecidir. İkinci eğitimini çok daha hızlı ve rahat hazırlarsın.

Ek gelir fikrini, mevcut gelirini bırakmadan, yan bir uğraş olarak başlatman en sağlıklı yoldur.

Bilmen gereken kurallar

• Özgün içerik: Eğitimindeki her şey senin ya da kullanım hakkına sahip olduğun içerik olmalı. Telifli müzik, lisanssız görsel ya da başkasına ait materyal kullanılamaz.
• Platform içi iletişim: Öğrencilerle iletişim platform içinde yürür. Kendi telefonunu, sosyal medya hesabını ya da internet siteni paylaşamaz, öğrencileri platform dışına yönlendiremezsin. Öğrencilerin kişisel bilgileri de sana gösterilmez.
• Erişim taahhüdü: Eğitimini satın alan öğrencinin, eğitim sayfasında yazan süre boyunca eğitime erişimi devam eder; bu süre içinde içeriği silemezsin.
• İçerik senindir: Hocayla’ya verdiğin kullanım izni münhasır değildir; aynı içeriği başka mecralarda da kullanabilirsin.

Tüm kurallar Eğitmen ve Yayıncı Sözleşmesi’nde açıkça yazılıdır; başlamadan önce okumanı öneririz.

Başlamak için 5 adım

1. Bildiklerinin envanterini çıkar ve en güçlü eğitim fikrini seç.
2. Sonuç cümlesini yaz ve müfredatı bölümlere ayır.
3. Telefonun, tripodun ve mikrofonunla birkaç deneme çekimi yap.
4. Eğitmen başvurunu gönder ve sözleşmeyi onayla.
5. İlk eğitimini hazırla, eğitim sayfasını doldur ve onaya gönder.

Sıkça sorulan sorular

Eğitmen olmak için diploma ya da sertifika gerekir mi?

Başvuru formunda ünvanını, ana konunu ve kısa özgeçmişini yazarsın; diploma ya da sertifika yüklemen istenmez. Önemli olan, anlattığın konuyu iyi bilmen ve öğretebilmendir. Başvurunun ve eğitimlerinin yayına girmeden önce Hocayla tarafından incelendiğini unutma.

Haftada birkaç saatle eğitim hazırlayabilir miyim?

Evet. Hazırlığı küçük parçalara bölersen haftada birkaç saatle de ilk eğitimini birkaç hafta içinde tamamlayabilirsin.

Eğitimimi kaç liraya satmalıyım?

Fiyatı sen belirlersin ve tek bir doğru cevap yoktur. Eğitimin süresi ve kapsamı, öğrenciye kazandıracağı beceri, hedef kitlenin bütçesi ve katalogdaki benzer eğitimler fiyatını belirlerken bakacağın başlıca ölçütlerdir. Fiyatı girerken panel, kesintilerden sonra eline geçecek tutarı önceden gösterir; bu sayede farklı fiyatların sonucunu karşılaştırarak karar verebilirsin. Eğitim incelemeye alındıktan sonra fiyatı değiştirmek istersen panelden düzenleme talebi açarsın; yeni fiyat yalnızca sonraki satışlara uygulanır.

Yüzümü göstermek istemiyorum, yine de eğitmen olabilir miyim?

Evet. Ekran kaydıyla ya da yalnızca ellerin ve işin göründüğü çekimlerle de eğitim hazırlayabilirsin.

Eğitmen olmak için ücret ödüyor muyum?

Hayır. Başvuru ve eğitim yayımlamak ücretsizdir; Hocayla’nın payı yalnızca gerçekleşen satışlardan düşülür.

Bildiğin bir şey, birinin öğrenmek istediği bir şeydir. Eğitmen başvurunu yap ve ilk eğitiminin planını bu hafta kâğıda dök.